Οχι, δεν είναι αεροφωτογραφία, αλλά η θέα στο στενότερο σημείο της Κρήτης από το φυλάκιο της Θρυπτής
Οχι, δεν είναι αεροφωτογραφία, αλλά η θέα στο στενότερο σημείο της Κρήτης από το φυλάκιο της Θρυπτής
ΙΕΡΑΠΕΤΡΑ

Σαν την καλή ρακή

Κείμενο: Ολγα Χαραμή
Φωτογραφίες: Ηρακλής Μήλας

Δειλά και δύσπιστα θα την επισκεφτείς. Μα όταν φαράγγια και εντυπωσιακοί καταρράκτες, πηγές, δάση, παραδοσιακά χωριά και παραλίες από τις ωραιότερες του Νότου της Κρήτης εμφανιστούν μπροστά σου θα την πιεις άσπρο πάτο.

Η λίμνη των Μπραμιανών, λίγο έξω από την Ιεράπετρα
%IMAGEALT%
Στο ρακοκάζανο του «Χοχλιού» (Μάριου Γενειατάκη) στην Καλαμαύκα, παρατηρείς το μαγικό φίλτρο των Κρητικών να σταλάζει με ιερότητα στο κανατάκι. Οι συνειρμοί είναι αναπόφευκτοι:  σαν τη ρακή κι η Ιεράπετρα!

Αν είσαι άμαθος, δειλά κι επιφυλακτικά θα δοκιμάσεις το πρώτο ποτηράκι, όπως διστακτικά θα επισκεφτείς για πρώτη φορά ετούτο τον τόπο. Λίγο η καλή παρέα, λίγο οι μεζέδες, οι μαντινάδες που σκαρώνει σε χρόνο dt ο Μάριος, πίνεις και δεύτερη, και τρίτη, και όσες ακόμη σου προσφέρουν. Οπως βήμα βήμα ακολουθείς όλες τις διαδρομές που θα σου υποδείξουν.

Τα ρακοκάζανα παίρνουν φωτιά
%IMAGEALT%
Στο τέλος της βραδιάς μόνος σου θα γεμίσεις το ποτήρι, όπως μόνος σου θα αρχίσεις να ανακαλύπτεις αχόρταγα τις ομορφιές αυτού του πλούσιου τόπου, που όχι, δεν είναι γεμάτος θερμοκήπια. Κάθε άλλο.

Δάση εναλλάσσονται με ανεμοδαρμένες πλαγιές, φαράγγια και ρεματιές καταλήγουν σε απίθανες βοτσαλωτές παραλίες με βαθιά νερά, καταρράκτες και βράχινοι σχηματισμοί που θυμίζουν Μετέωρα εμφανίζονται απρόσμενα, πέτρινα χωριά αγναντεύουν από τις πλαγιές τους παραθαλάσσιους δημοφιλείς οικισμούς και άνθρωποι που κρατούν ή αναβιώνουν τις παραδόσεις τους σε καλοδέχονται παντού. Λοιπόν, να κεράσει άλλη μία; Ε ναι!   


Ηξερες ότι...;
Η επαρχία Ιεράπετρας οριοθετείται από την Παχειά Αμμο και το Καβούσι στα βόρεια και το Μύρτος και τη Μονή Καψά στα νότια και στην έκτασή της περιλαμβάνεται το όρος Θρύπτη και τμήμα της Δίκτεως. Ο,τι ξέρεις και δεν ξέρεις για το Νότο του Λασιθίου, συνήθως περιορίζεται στην Ιεράπετρα, το Γαϊδουρονήσι, την Αγία Φωτιά, ίσως και το Μύρτος και τον Μακρύ Γιαλό.

Μόλις περάσεις την Παχειά Αμμο και ακολουθήσεις μια διαδρομή 12 χλμ. προς την Ιεράπετρα, που αποτελεί το στενότερο σημείο της Κρήτης, εισέρχεσαι σε μια απίστευτα πλούσια και άγνωστη περιοχή - ακόμη και για τους ντόπιους.

Εχεις ακούσει ποτέ για τον καταρράκτη 30 μέτρων στο φαράγγι του Μυλωνά; Για τα περάσματα της Σαρακήνας που σαν συμπληγάδες πέτρες σε κλείνουν στα σωθικά τους; Για τα θρυλικά γλέντια στο ταβερνείο του Γιαννακού στην Καλαμαύκα;

Το βαπτιστήριο - ναός Αγίου Γεωργίου στην Επισκοπή
%IMAGEALT%
Για τους ρεμπέτες και τους χίπι του Μύρτος, τους Ευρωπαίους που ριζώνουν στον Αϊ-Γιάννη και την κυρα-Στέλλα στο Σελάκανο που στάζει μέλι σαν τα φημισμένα μελισσοκήπια του δάσους; Εχεις υποψιαστεί πόσο φυσάει στην κορυφή του Αφέντη Χριστού και τι γίνεται τα καλοκαίρια στ’ Αόρι; Εχεις βρεθεί ποτέ στο ημερήσιο πανηγύρι στο Ψυχρό και στη Σπηλιά των Ρεμπετών στο Καβούσι;

Αλήθεια, σου ‘χουν μιλήσει ποτέ για τον θερισμό, τα «μικρά Μετέωρα» και τους φημισμένους μουσικούς της Καλαμαύκας; Για τους αγγειοπλάστες στο Κεντρί; Τη θέα από το μοναστήρι της Φανερωμένης και το ηλιοβασίλεμα από τον λόφο του Περιστερά τα έχεις αγναντέψει ποτέ;

Στο φαράγγι της Σαρακίνας

%IMAGEALT%
Ηξερες ότι στο Ορεινό έχουν γίνει μερικές από τις ωραιότερες συναυλίες της Ανατολικής Κρήτης, ότι η μονή Καψά ταυτίζεται με το έργο του Καζαντζάκη κι ότι στον Μακρύ Γιαλό διοργανώνεται από το 2003 ένα σπουδαίο φεστιβάλ κλασικής μουσικής;  

Ανοίγεις τον χάρτη, κυκλώνεις χωριά και μνημεία και ξεκινάς από την πόλη της Ιεράπετρας την περιήγηση σε αυτόν τον ανεξερεύνητο τόπο.

Η ορεινή διαδρομή από την πόλη προς τα λασιθιώτικα βουνά προσφέρει συνεχή θέα στο Λιβυκό αλλά και τη «θάλασσα των θερμοκηπίων» που εκτείνεται στη δυτική ακτογραμμή της Ιεράπετρας και ξεχωρίζει χάρη στους εντυπωσιακούς βράχινους σχηματισμούς που αποκαλούνται «μικρά Μετέωρα».

Πρώτη στάση θα κάνετε στην Καλαμαύκα, η οποία και όμορφο χωριό είναι, και ζωντανό, και ένα από τα πλέον παραδοσιακά της Κρήτης. Οι κάτοικοί της διατηρούν πολλά από τα έθιμά τους και τα τελευταία χρόνια αναβιώνουν τον θερισμό.

Επάνω στον βράχο του Κάστελου βρίσκεται το σπηλαιώδες εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού που έχει κτιστεί στη θέση ιερού του Ασκληπιού, ενώ η μορφή που σχηματίζεται τους καλοκαιρινούς μήνες στον βράχο και αποκαλείται «πέτρινος θεός» περισσότερο με Ινδιάνο μοιάζει!

Λίγο έξω από το χωριό βρίσκεται το ταβερνάκι του Γιαννακού όπου τα καλοκαίρια προσκαλούνται μεγάλοι κρητικοί μουσικοί και το εκτροφείο του Κρητικού ιχνηλάτη του Βαγγέλη Γενειατάκη, του ανθρώπου που έσωσε την απειλούμενη ράτσα.   

Η κυρά-Στέλλα στο Σελάκανο σκλαβώνει με τη φιλοξενία της
%IMAGEALT%
Η Ανατολή με τα όμορφα σπίτια και τις βρύσες της, ο ιδιαίτερος Χριστός, το κεφαλοχώρι Μάλλες, πιθανότατα στη θέση της αρχαίας πόλης Μάλλα, με τη Μονή Εξακουστής και τους σημαντικούς ναούς και τα «καμένα χωριά» που αποδεκατίστηκαν το 1943 από τους ναζί στο ολοκαύτωμα των επαρχιών Βιάννου και Ιεράπετρας, αξίζουν επίσης την επίσκεψή σας.

Ξεχωρίζουμε όμως το Σελάκανο λόγω του ομώνυμου δάσους που αποτελεί το μεγαλύτερο συνεχόμενο πευκοδάσος της Κρήτης και μία από τις μεγαλύτερες μελλισοπαραγωγικές περιοχές της Μεγαλονήσου.

Αξίζει να ακολουθήσετε τη χωμάτινη διαδρομή προς τα λασιθιώτικα βουνά, μέσα στο δάσος που οδηγεί στο οροπέδιο Καθαρού, να επικροτήσετε την επιλογή της Δέσποινας και του Γιώργου να φτιάξουν εδώ τον όμορφο ξενώνα και να καθίσετε στο καφενείο της κυρα-Στέλλας.  

Νοτιότερα, ιδιαίτερη μνεία αξίζουν οι Μύθοι και κυρίως το φαράγγι της Σαρακήνας με τα εντυπωσιακά περάσματα και χρώματα.

Το φαράγγι κρατάει νερό όλο τον χρόνο και χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή καθώς τα βράχια είναι ολισθηρά. Τέλος, το παραθαλάσσιο θέρετρο της περιοχής είναι το Μύρτος, πάλαι ποτέ στέκι των χίπις μερικοί από τους οποίους παραμένουν εδώ.


Πορεία στον Αφέντη
Βόρεια της Ιεράπετρας επισκεφτείτε οπωσδήποτε την πανέμορφη βυζαντινή εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στο χωριό Επισκοπή που υπήρξε το βαπτιστήριο της επισκοπής Ιεραπύτνης και Σητείας που έδρευε εδώ στα μεσοβυζαντινά χρόνια.

Ο καταρράκτης του Μυλωνά
%IMAGEALT%
Αναζητήστε τους μινωικούς οικισμούς που έχουν ανασκαφεί στις Γουρνιές και τη Βασιλική, το συγκλονιστικό φαράγγι του Χα, τη μονή Φανερωμένης (Β’ βυζαντινής περιόδου) με τον σπηλαιώδη ναό και τη σπουδαία δράση επί τουρκοκρατίας, και τη Βασιλική για μια ρακή στο καφενείο του Ραϊνάκη.

Ανατολικά της Ιεράπετρας, τα χωριά Αϊ-Γιάννης και Σχινοκάψαλα, είναι πανέμορφα, έχουν θέα στο Λιβυκό και πέτρινα σπίτια που αναστηλώνονται με γοργούς ρυθμούς τα τελευταία χρόνια από Ελληνες και ξένους, διάσημους ή μη, παραθεριστές. Στον Αϊ- Γιάννη έχει την αφετηρία του το φαράγγι του Μυλωνά που καταλήγει στη Φέρμα, δεν είναι όμως σε όλο το μήκος του προσπελάσιμο.

Το διαμορφωμένο, από τον σύλλογο ανάπτυξης Αγίου Ιωάννη, μονοπάτι όμως που ξεκινά από την Κακιά Σκάλα οδηγεί σε έναν καταρράκτη 30 μέτρων! Καθώς ο εντοπισμός του μονοπατιού δεν είναι εύκολη υπόθεση απευθυνθείτε στον πρόεδρο Μανώλη Λαθουράκη και ζητήστε του να σας κατευθύνει και στο ενετικό υδραγωγείο με τις εντυπωσιακές στοές (τηλ. 6976143540).

Δύο ακόμη φαράγγια που αξίζουν την προσοχή σας είναι αυτά του Ορεινού, το οποίο τους ανοιξιάτικους μήνες γεμίζει από κόκκινες πεταλούδες, και των Πεύκων με τα σπήλαια. Στον διάσημο και ιδιαίτερα τουριστικό Μακρύ Γιαλό, αναζητήστε τη μινωική βίλα και τη ρωμαϊκή έπαυλη (τις οποίες πιθανότατα θα βρείτε κλειστές), και ενημερωθείτε για το εξαιρετικό φεστιβάλ κλασικής μουσικής «Casa dei Mezzo» το οποίο διοργανώνει ο Νορβηγός Γκούναρ Στρέμσχολμ στην έπαυλή του και στην έπαυλη της Ετιάς Σητείας, φιλοξενώντας διεθνούς φήμης καλλιτέχνες.  

Για κανέναν λόγο, μην χάσετε, τέλος, την περιήγηση στην Θρύπτη. Δείτε τον ομώνυμο οικισμό (τ’ Αόρι των ντόπιων) που ζωντανεύει τα Σαββατοκύριακα από τους Γεραπετρίτες που έχουν μετατρέψει τους παλιούς μαγκαζέδες των βοσκών σε εξοχικά κι έπειτα οπλιστείτε με καλά λάστιχα και ανηφορίστε προς την κορυφή του Αφέντη Χριστού.

Η Θρυπτή, με τους παλιούς μαγκαζέδες των βοσκών σε χρήση εξοχικών
%IMAGEALT%
Η χωμάτινη διαδρομή είναι υπέροχη, οι κατολισθήσεις συχνές και το πανηγύρι που γίνεται εδώ πάνω, στα 1.476 υψόμετρο, ιδιαίτερο. Κορυφαίο όλων όμως είναι η θέα προς όλο τον νομό Λασιθίου. Τα βουνά της Σητείας, ο κόλπος του Μεραμπέλου, η Ιεράπετρα και τα λασιθιώτικα βουνά, το Κρητικό και το Λιβυκό Πέλαγος, απλώνονται στα πόδια σας σε μια εικόνα αεροπλανική, που αποδεικνύει τον πλούτο της λασιθιώτικης γης.

Και φέρνει στον νου την περιγραφή που έκανε ο μεγάλος Κρητικός Νίκος Καζαντζάκης, βγαίνοντας από το σπίτι της Μαντάμ Ορτάνς που λέγεται ότι βρισκόταν στην Ιεράπετρα:

«Έμοιαζε το κρητικό ετούτο τοπίο[…]: καλοδουλεμένο, λιγόλογο, λυτρωμένο από περιττά πλούτη, δυνατό και συγκρατημένο. Διατύπωνε με τ’ απλούστερα μέσα την ουσία. Δεν έπαιζε, δεν καταδέχουνταν να χρησιμοποιήσει κανένα τερτίπι, δε ρητόρευε, έλεγε ότι ήθελε να πει με αντρίκια αυστηρότητα. Μα ανάμεσα από τις αυστηρές γραμμές του ξεχώριζες στο κρητικό ετούτο τοπίο απροσδόκητη ευαιστησία και τρυφεράδα…».

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
  • Η λίμνη των Μπραμιανών, λίγο έξω από την Ιεράπετρα
  • Τα ρακοκάζανα παίρνουν φωτιά
  • Το βαπτιστήριο - ναός Αγίου Γεωργίου στην Επισκοπή
  • <p>Στο φαράγγι της Σαρακίνας</p>
  • Η κυρά-Στέλλα στο Σελάκανο σκλαβώνει με τη φιλοξενία της
  • Ο καταρράκτης του Μυλωνά
  • Η Θρυπτή, με τους παλιούς μαγκαζέδες των βοσκών σε χρήση εξοχικών
  • Το εκκλησάκι του Τιμίου Σταυρού στην Καλαμαύκα
  • Οχι, δεν είναι αεροφωτογραφία, αλλά η θέα στο στενότερο σημείο της Κρήτης από το φυλάκιο της Θρυπτής
ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ GOOGLE
Ο ΚΑΙΡΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Καιρός σήμερα και πρόγνωση καιρού για κάθε περιοχή