Ηλιοβασίλεμα στους Φούρνους: το βλέμμα σου χάνεται ανάμεσα (από κάτω προς πάνω) σε  Φούρνους, Θύμαινα και Ικαρία

<p>Ηλιοβασίλεμα στους Φούρνους: το βλέμμα σου χάνεται ανάμεσα (από κάτω προς πάνω) σε  Φούρνους, Θύμαινα και Ικαρία</p>
ΦΟΥΡΝΟΙ ΚΟΡΣΕΩΝ

Τα νησιά των κουρσάρων

Κείμενο: Γιάννης Μαντάς
Φωτογραφίες: Παναγιώτης Σαρρής

Στα ατέλειωτα φιορδ και τους υπήνεμους κόλπους των Φούρνων οι πειρατές έβρισκαν κάποτε ένα ιδανικό αραξοβόλι στο πέλαγος. Σήμερα χορταίνεις ήλιο, θάλασσα και όσο... φρέσκο ψάρι μπορείς να αντέξεις. 

Πανοραμική θέα στον οικισμό των Φούρνων. Δεξιά στο βάθος διακρίνονται τα ίχνη της αρχαίας Ακρόπολης

%IMAGEALT%
 Ανάμεσα στην Ικαρία και τη Σάμο απλώνεται μια συστάδα από περίπου είκοσι νησιά, νησάκια και βραχονησίδες, που αν τα βάλεις όλα μαζί μετά βίας ξεπερνούν σε έκταση τα 45 στρέμματα. Είναι οι Φούρνοι Κορσεών, νησιά με... ονοματεπώνυμο, ο τελευταίος σταθμός στο πέλαγος από Βορρά προς Νότο πριν πιάσεις Δωδεκάνησα.

Πολλοί έρχονται εδώ από την Ικαρία (κυρίως) ή τη Σάμο ξεκλέβοντας ένα διήμερο μέσα στις καλοκαιρινές τους διακοπές, οι πιο ψαγμένοι (και οι πιο τυχεροί) ωστόσο έρχονται και... ξεχνάνε να φύγουν, εκτιμώντας όπως πρέπει τις δαντελωτές ακρογιαλιές και τα φιορδ των Φούρνων. 

Κολπίσκοι, φιορδ, θαλάσσιοι δίαυλοι. Δύσκολα ξεχωρίζεις πού αρχίζει και που τελειώνει κάθε στεριά

%IMAGEALT%
Και στους Φούρνους όταν λέμε φιορδ, το εννοούμε. Διότι είπαμε πως μπορεί να φτάνουν μόλις τα 45 τ. χλμ., όμως η ακτογραμμή τους είναι τόσο πολύπλοκη, με συνεχείς κόλπους και κολπίσκους, με στενές λωρίδες ξηράς να χώνονται συνεχώς στη θάλασσα, με μικρούς θαλάσσιους διαύλους, με αναρίθμητους κάβους και ακρωτήρια, ώστε σε συνολικό μήκος να φτάνει τα 120 χιλιόμετρα! Για να έχεις ένα μέτρο σύγκρισης, σκέψου πως η γειτονική Σάμος, δέκα φορές μεγαλύτερη σε μέγεθος, φτάνει τα 159 χλμ. ακτογραμμής...

Οι πρώτοι που εκτίμησαν αυτή την ιδιομορφία των Φούρνων ήταν οι... πειρατές, που βρήκαν στους αθέατους από την ανοιχτή θάλασσα φουρνιώτικους όρμους τα ασφαλή αραξοβόλια που έψαχναν. Τότε, στα χρόνια τα βυζαντινά, τα νησιά λέγονταν ακόμη Κοράσιαι νήσοι ή Κορσεοί. Οι Βενετσιάνοι ήταν εκείνοι που σημείωσαν στους χάρτες τους τα νησιά ως Fornelli (ποιος ξέρει γιατί), για να φτάσουμε στο σημερινό Φούρνοι Κορσεών. 

Σκιά μπορεί να μην έχει αλλά από άμμο άλλο τίποτα στο Κασίδι

%IMAGEALT%
 Απ’ όλα τα νησιά του συμπλέγματος κατοικούνται τα δύο, οι ομώνυμοι Φούρνοι και η Θύμαινα, με περίπου 1.000 και 150 κατοίκους αντίστοιχα. Μέχρι πριν από λίγα χρόνια είχε δύο-τρεις κατοίκους και ο Αγιος Μηνάς, το τρίτο σε μέγεθος νησί, μα σήμερα το μοναστήρι του δεν έχει πια μοναχούς, και μόνο ένας βοσκός από τη Χρυσομηλιά περνά πού και πού απέναντι.

Στους Φούρνους λοιπόν θα έρθεις με το πλοίο, από την Ικαρία ή τη Σάμο ή και από τον Πειραιά (έπειτα από μια μάλλον... ατέλειωτη διαδρομή 14 ωρών). Η «Παναγιά Θεοτόκος» είναι το θρυλικό πλέον πλοίο που ενώνει το νησί με τον Αγιο Κήρυκο της Ικαρίας μεταφέροντας τους πάντες και τα πάντα, επιβάτες, εμπορεύματα, φαντάρους που πηγαινοέρχονται στα φυλάκια, σε ώρα ανάγκης μάλιστα εκτελεί μέχρι και χρέη ασθενοφόρου! 

Ψαρο-παράδεισος

Καθώς το πλοίο δένει στο λιμάνι, κοιτάς γύρω τις δεκάδες βάρκες και τα καϊκάκια και μαντεύεις πως εδώ ο κόσμος ζει για και από τη θάλασσα. Το ένα τρίτο των κατοίκων είναι ναυτικοί και ψαράδες: οι επαγγελματικές άδειες ψαρέματος στο νησί είναι περίπου 350, χώρια οι ερασιτεχνικές.

Ο κεντρικός δρόμος που ενώνει το λιμάνι των Φούρνων με την πλατεία

%IMAGEALT%
Συμπέρασμα; Το φρέσκο ψάρι δεν λείπει ποτέ και από πουθενά, και στις ψαροταβέρνες σε περιμένουν πρώτης διαλογής επιλογές: σκορπίνες, συναγρίδες, λυθρίνια, θράψαλα και φυσικά οι γαριδο-αστακομακαρονάδες, που είναι και οι σπεσιαλιτέ των Φούρνων.

Αυτές είναι που γίνονται περιζήτητες από τους επισκέπτες που γεμίζουν το νησί εκείνες τις δεκαπέντε με είκοσι μέρες του Αυγούστου (περίπου 5 με 20 του μηνός), όταν οι Φούρνοι γνωρίζουν τις πιο μεγάλες τους δόξες.  

Το λιμάνι είναι ο ένας πόλος της κίνησης στους Φούρνους, ο άλλος είναι η πλατεία του χωριού, αλλά και ο ωραίος πλακόστρωτος δρόμος που τα ενώνει, το «βουλεβάρτο» με τις ασπρισμένες μουριές. Αξίζει να καθίσεις στην πλατεία, και στη σκιά από τα πλατάνια να δοκιμάσεις την ντόπια, φουρνιώτικη πορτοκαλάδα, «του Λαγού» όπως τη λένε.

Κάτω απ’ τον μεγάλο πλάτανο θα δεις και την αρχαία μαρμάρινη σαρκοφάγο που βρέθηκε λίγο παραπέρα, εκεί που βρίσκεται τώρα η εκκλησία. Θα δεις και τις ταμπέλες που δείχνουν τον δρόμο προς την αρχαία ακρόπολη, με τα απομεινάρια από τα κυκλώπεια τείχη στον λόφο του Αγίου Γεωργίου. 

Αν τώρα αναρωτιέσαι «θα χρειαστώ όχημα στους Φούρνους;», η απάντηση είναι: ναι. Το νησί είναι μεν μικρό, μα για να πας σε όλες τις παραλίες (και πρέπει να πας σε όλες!) θα πρέπει να διανύσεις κάποια χιλιόμετρα.

Στην Ψιλή Αμμο, δυο βήματα από το λιμάνι, θα πας και με τα πόδια, μα για τις υπόλοιπες ένα μηχανάκι θα αποδειχτεί υπερπολύτιμο (θα νοικιάσεις στο λιμάνι). Η Πελεκανιά, το Ελιδάκι, το Πετροκοπιό, το Κασίδι, η Βλυχάδα, η Βιτσιλιά και ο Παύλος στο νότιο μέρος του νησιού, και η Κουμαρά, το Μπαλί και το Καμάρι προς Βορρά είναι ακρογιαλιές που δεν θα μπορείς να αποχωριστείς με τίποτα. Στις πιο πολλές απ’ αυτές φτάνει πια η άσφαλτος, χωματόδρομο δεν θα συναντήσεις παρά για ελάχιστα μέτρα. 

Στο απάνεμο Καμάρι

%IMAGEALT%
Η άσφαλτος φτάνει μέχρι και τη Χρυσομηλιά, τον δεύτερο «μόνιμο» οικισμό των Φούρνων, στο βόρειο κομμάτι του νησιού. Είναι ένα ιδιαίτερο χωριό, χωρίς επιλογές διαμονής ή φαγητού (μόνο ένα καφενείο στο χωριό και μια ταβέρνα στο λιμανάκι), αλλά με μια ιδιαίτερη αύρα που αξίζει να της αφεθείς για να σε σεργιανίσει για λίγο στα καντούνια του.

Πιο «εποχιακός» οικισμός είναι το Καμάρι, με ταβερνάκια και ενοικιαζόμενα δωμάτια, αλλά και ένα σωρό... ναυάγια στα νερά του: συνολικά 22 αρχαία αλλά και πιο πρόσφατα ναυάγια έχουν εντοπιστεί στους Φούρνους, από την αρχαϊκή ακόμη εποχή μέχρι και τον 16ο αι., με πολλά απ’ αυτά να βρίσκονται προς την πλευρά του Καμαρίου.

Η Χρυσομηλιά, ο δεύτερος οικισμός των Φούρνων με μόνιμη κατοίκηση

%IMAGEALT%
Τρεις-τέσσερις οικογένειες διαμένουν μόνιμα και στο Καμπί, που θα βρεις ακόμη ταβερνάκια, ένα μπαράκι με ψαγμένη μουσική και... 231 σκαλοπάτια για να κατέβεις από το πάρκινγκ μέχρι την ακτή με τα αρμυρίκια. Λίγο μετά τη στροφή προς Καμπί, με κατεύθυνση προς Χρυσομηλιά, θα βρεις και το μοναδικό βενζινάδικο των Φούρνων· να θυμάσαι πως λειτουργεί μόνο τις πρωινές ώρες!

Πετροκοπιό και Θύμαινα

Το πιο ιδιαίτερο τοπίο στους Φούρνους το ανακαλύπτεις στο Πετροκοπιό, και μάλιστα εις διπλούν. Πρώτα, πηγαίνοντας προς την περιοχή φτάνεις στο ύψωμα από όπου θα έχεις την καλύτερη θέα στα φιορδ της φουρνιώτικης ακτογραμμής.

Στιγμές χαλάρωσης και για τη γρια-βάρκα, στην αμμουδιά στο Καμπί

%IMAGEALT%
Δεν είναι... Νορβηγία, αλλά η μαγεία τους είναι ασύλληπτη. Φτάνοντας πια στην ακτή του Πετροκοπιού, βρίσκεις τα αρχαία λατομεία μαρμάρου, ένα απόκοσμο σκηνικό που έχει μείνει το ίδιο από τα ρωμαϊκά ακόμη χρόνια όταν εγκαταλείφθηκαν οριστικά. 

Μα Φούρνοι δεν είναι μόνο οι... Φούρνοι, είναι και η Θύμαινα, το δεύτερο κατοικημένο νησί του συμπλέγματος. Δέκα λεπτά μόνο χρειάζεται η «Σπυριδούλα» για να φτάσει από το ένα λιμάνι στο άλλο, το πλοιάριο που συνδέει καθημερινά τα δυο νησιά, φέρνοντας κάθε πρωί από τη Θύμαινα και τους μαθητές στο γυμνάσιο και το λύκειο των Φούρνων.

Λιγοστοί κάτοικοι, ναυτικοί και ψαράδες, ένας οικισμός ανέγγιχτος από την τουριστική εξέλιξη, μια όμορφη παραλία στην Κεραμειδού, μία ακόμη στον Αγιο Νικόλαο, και δύο καφενεία με ντόπιους μεζέδες και καλή παρέα. Κάπως έτσι αρχίζεις να νιώθεις «εκών όμηρος», όχι πια των πειρατών αλλά της φουρνιώτικης γοητείας, από την οποία δεν θα θέλεις να ξεφύγεις...

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
  • <p>Πανοραμική θέα στον οικισμό των Φούρνων. Δεξιά στο βάθος διακρίνονται τα ίχνη της αρχαίας Ακρόπολης</p>
  • <p>Νικόλαος Γεωργίου Κόνδυλας, ένας αυθεντικός λαϊκός ποιητής, στην πλατεία των Φούρνων</p>
  • <p>Σκιά μπορεί να μην έχει αλλά από άμμο άλλο τίποτα στο Κασίδι</p>
  • <p>Ο κεντρικός δρόμος που ενώνει το λιμάνι των Φούρνων με την πλατεία</p>
  • <p>Κολπίσκοι, φιορδ, θαλάσσιοι δίαυλοι. Δύσκολα ξεχωρίζεις πού αρχίζει και που τελειώνει κάθε στεριά</p>
  • <p>Στο απάνεμο Καμάρι</p>
  • <p>Η Χρυσομηλιά, ο δεύτερος οικισμός των Φούρνων με μόνιμη κατοίκηση</p>
  • <p>Στιγμές χαλάρωσης και για τη γρια-βάρκα, στην αμμουδιά στο Καμπί</p>
  • <p>Ηλιοβασίλεμα στους Φούρνους: το βλέμμα σου χάνεται ανάμεσα (από κάτω προς πάνω) σε  Φούρνους, Θύμαινα και Ικαρία</p>
ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ GOOGLE
Ο ΚΑΙΡΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Καιρός σήμερα και πρόγνωση καιρού για κάθε περιοχή