ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΧΑΡΙΤΟΠΟΥΛΟΣ

Ορεσίβιοι κι ατίθασοι

Επιμέλεια: Γιάννης Φώσκολος

«Η Ευρυτανία είναι σταθερά ανάμεσα στις 3-4 καθαρότερες περιοχές του πλανήτη με μηδενική μόλυνση. Θα είναι κρίμα για κάποιον που τον συγκινεί η ατόφια ανέγγιχτη φύση να μην την έχει γνωρίσει».


Οταν λέμε Αγραφα, δεν εννοούμε βέβαια μόνο το ομώνυμο βουνό με τα λιγοστά χωριά του, δεν θα γινόταν καν ιστορικός λόγος για μια τόσο περιορισμένη περιοχή. Λέγοντας Αγραφα εννοούμε ολόκληρη την Ευρυτανία και την περιτυμφρήστεια περιοχή. Αυτά τα απρόσιτα μέρη αποκλήθηκαν έτσι, γιατί δεν ήταν καταγεγραμμένα στους φορολογικούς καταλόγους ούτε των Βυζαντινών ούτε των Οθωμανών.

Δεν υπήρχε τόσο τρελός φοροεισπράκτορας να πάει σε εκείνον τον άγριο και δύσβατο τόπο να μπλέξει με τους ανεξάρτητους και ατίθασους κατοίκους που κοινό τους γνώρισμα ήταν η αγάπη στα όπλα· για λόγους επιβίωσης και το πιο φτωχό νοικοκυριό διέθετε τουλάχιστον ένα τουφέκι.

Σε αυτά τα βουνά σώθηκε η Ελλάδα.

Οπως γράφει για τους Ελληνες ορεσίβιους ο μέγιστος Οξφορδιανός ιστορικός Arnold Toynbee «Μπορούσαν να διατηρήσουν την ελευθερία τους με το τίμημα να παραμείνουν φτωχοί, διαμένοντες σε φυσικά οχυρά όπου η οθωμανική κυβέρνηση δεν μπορούσε να ασκήσει την εξουσία της, παρότι αυτά τα χριστιανικά άσυλα βρίσκονταν μέσα στα όρια της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας».*

Τα βουνά για τον αμύητο είναι μια αυλή των θαυμάτων. 

Εχουν δικούς τους νόμους και προτεραιότητες. Και οι ορεσίβιοι, παρά τη φτώχεια τους, αισθάνονται κάποια ανωτερότητα από τους αγρότες του κάμπου. 

Η συνήθης κατάρα της μάνας προς την κόρη είναι «Μπα, π’ να παρ’ς καμπίσο». Που σημαίνει ότι θα ζήσει στη «λάκκα» με κάποιον υποδεέστερο και θα στερηθεί τα σπουδαία του βουνού, που συνοψίζονται στο κρύο νερό τον δροσερό αέρα και την ανεμπόδιστη θέα.

Η κοπέλα το πρώτο που ρωτάει για τον υποψήφιο γαμπρό είναι «Κλέβ’; Καπνοσάκ’λα έχ;». Δηλαδή αν είναι ικανός να κλέψει για να τη ζήσει, και αν είναι αρκετά αρρενωπός ώστε να έχει τις καπνοσακούλες του με τον λαθραίο καπνό για να στρίβει «τσιγάρες». 

Ειδικά η Ευρυτανία είναι θαύμα της φύσης.

Απομονωμένη και περίκλειστη από την αρχαιότητα και μέχρι πριν από λίγα χρόνια που κατασκευάστηκε το τούνελ στον Τυμφρηστό· η μόνη είσοδος ήταν από τη Ράχη στα 1720 μ. υψόμετρο. Ομως οι επιβλητικοί ορεινοί όγκοι της διαθέτουν μια εκπληκτική αρμονία που απαλύνει μέσα σου την αγριάδα του τοπίου, σου παίρνει τον φόβο και σε συμφιλιώνει με το μεγαλειώδες και το αρχέγονο. Στα χωριουδάκια και στα περάσματα εναλλάσσονται όλες οι αποχρώσεις του πράσινου και από παντού ακούς νερά να τρέχουν.  

*Arnold Toynbee «Οι Ελληνες και οι κληρονομιές τους» εκδ. Ινστιτούτο του Βιβλίου

*Ο συγγραφέας Διονύσης Χαριτόπουλος γεννήθηκε το 1947 στον Πειραιά, όπου έζησε τα πρώτα είκοσι χρόνια της ζωής του κάνοντας από μικρή ηλικία διάφορες χειρωνακτικές δουλειές στο λιμάνι και στα γύρω μηχανουργεία κι εργοστάσια. Αφησε ημιτελείς δύο σπουδές, στην Αθήνα και στο Λονδίνο, παντρεύτηκε δύο φορές και έχει δύο γιους από τον πρώτο του γάμο, δούλεψε αρκετά χρόνια στη διαφήμιση, ενώ από το 1990 εγκατέλειψε οριστικά κάθε βιοποριστική δραστηριότητα. Εχει εκδώσει διηγήματα, μυθιστορήματα (π.χ. 525 Τάγμα πεζικού, Τα παιδιά της Χελιδόνας, Ο άνεμος κουβάρι), νουβέλες, ιστορικά έργα (Αρης, ο αρχηγός των ατάκτων), θεατρικά έργα, δοκίμια κ.ά. Το Παλαιό Μικρό Χωριό Ευρυτανίας είναι ο γενέθλιος τόπος της μάνας του και τώρα τόπος διαμονής του ιδίου... 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΕΣ
  • Ορεσίβιοι κι ατίθασοι
ΔΙΑΦΗΜΙΣΕΙΣ GOOGLE
Ο ΚΑΙΡΟΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ
Καιρός σήμερα και πρόγνωση καιρού για κάθε περιοχή